سرطان روده

سرطان روده چیست؟ انواع و روش‌های درمان

سرطان روده یا سرطان کولورکتال، یکی از شایع‌ترین انواع سرطان‌ها در جهان است که از رشد بی‌قاعده سلول‌ها در روده بزرگ یا رکتوم آغاز می‌شود. این بیماری می‌تواند در ابتدا بدون علائم باشد، اما در صورت پیشرفت، نشانه‌هایی مانند: تغییر در الگوی اجابت مزاج، خون در مدفوع، کاهش وزن بی‌دلیل یا خستگی مزمن را به‌ همراه دارد. علت دقیق سرطان روده مشخص نیست، اما عواملی مانند سابقه خانوادگی، رژیم غذایی ناسالم، کم‌تحرکی و سن بالا در ابتلا به آن نقش دارند. خوشبختانه، امروزه با پیشرفت روش‌های تشخیصی مانند کولونوسکوپی و آزمایش‌های غربالگری، می‌توان این بیماری را در مراحل اولیه شناسایی و درمان کرد. اگر نگران سلامت روده خود هستید یا علائم مشکوکی دارید، مراجعه به یک پزشک متخصص، گام اول و بسیار مهم است. دکتر رضا قاسمیان ارومی، جراح و متخصص کولورکتال، با سال‌ها تجربه در زمینه تشخیص و درمان بیماری‌های روده بزرگ، یکی از بهترین گزینه‌ها برای بررسی، پیگیری و درمان حرفه‌ای سرطان روده در کشور به شمار می‌روند. در ادامه با ما همراه باشید تا با انواع روش‌های درمانی بیشتر آشنا شوید. 

سرطان روده چیست و از کجا شروع می‌شود؟

سرطان روده نوعی بیماری است که در آن سلول‌های غیر طبیعی در دیواره روده بزرگ یا راست‌ روده شروع به رشد و تکثیر کنترل ‌نشده می‌کنند. این بیماری از توده‌های کوچکی به نام پولیپ آغاز می‌شود. توده‌هایی که ممکن است سال‌ها بدون علامت باقی بمانند. همه پولیپ‌ها خطرناک نیستند، اما بعضی از آن‌ها، به ‌خصوص پولیپ‌های آدنوماتوز، پتانسیل تبدیل شدن به سرطان را دارند. بنابراین، تشخیص زود هنگام این پولیپ‌ها اهمیت زیادی دارد. سرطان روده ممکن است در بخش‌های مختلف روده بزرگ شکل بگیرد. نکته مهم این است که بسیاری از این پولیپ‌ها هیچ نشانه‌ای ندارند و فقط با آزمایش‌های غربالگری قابل شناسایی هستند. اگر اندازه پولیپ‌ها بزرگتر از ۱ سانتی‌متر باشد، تعدادشان زیاد باشد یا در آن‌ها تغییرات سلولی پیش‌ سرطانی دیده شود، احتمال تبدیل آن‌ها به سرطان بیشتر است. پس غربالگری منظم و توجه به علائم گوارشی مشکوک، می‌توانند نقش مهمی در پیشگیری و درمان به ‌موقع این بیماری داشته باشند. 

علائم سرطان روده

علائم سرطان روده در اکثر مواقع پنهان هستند و به‌ مرور، خود را نشان می‌دهند. در بسیاری از موارد، این علائم در ابتدا آنقدر خفیف و مشابه مشکلات گوارشی رایج مانند نفخ، هموروئید یا سندرم روده تحریک‌پذیر هستند که جدی گرفته نمی‌شوند. اما نادیده گرفتن این نشانه‌ها می‌تواند فرصت تشخیص زود هنگام و درمان موثر را از بین ببرد. شناخت به ‌موقع علائم و توجه به تغییرات بدن، اولین قدم برای محافظت از سلامت روده است. اگر بعضی از این علائم به‌ صورت مداوم یا ناگهانی در بدن شما دیده می‌شود، بهتر است با پزشک متخصص برای بررسی علائم مشورت کرده تا بهترین تشخیص و درمان اتخاذ شود. علائم هشداردهنده سرطان روده عبارت‌اند از:

  • تغییرات مداوم در عادات روده مثل یبوست یا اسهال طولانی‌مدت
  • تغییر در شکل یا قوام مدفوع
  • وجود خون در مدفوع که ممکن است به رنگ قرمز روشن یا تیره باشد
  • احساس تخلیه ناقص حتی بعد از اجابت مزاج
  • دل‌درد، گرفتگی شکم یا نفخ‌های مکرر
  • کاهش وزن ناخواسته و بی‌دلیل
  • احساس ضعف یا خستگی مفرط که ممکن است به‌ دلیل کم‌خونی ناشی از خونریزی داخلی باشد.
  • کم‌خونی بدون علت مشخص
  • حالت تهوع یا استفراغ‌های مکرر
  •  احساس سیری زودرس با وجود خوردن مقدار کمی غذا
سرطان روده

علت‌های بروز سرطان روده

تغییرات آرام و تدریجی در سلول‌های پوشش داخلی روده از اولین علائم بروز بیماری سرطان روده به شمار می‌روند. سلول‌هایی که باید طبق برنامه رشد و تقسیم شوند، ناگهان از مسیر طبیعی خود خارج می‌شوند و شروع به رشد بی‌رویه می‌کنند. این رشد غیرعادی می‌تواند به تشکیل توده‌هایی به نام پولیپ منجر شود. بعضی از این پولیپ‌ها اگر به موقع شناسایی و برداشته نشوند، ممکن است در طول زمان به سرطان تبدیل شوند. اما چه چیزی باعث می‌شود این مسیر خطرناک آغاز شود؟ پاسخ ساده نیست، اما تحقیقات نشان می‌دهند ترکیبی از ژنتیک، سبک زندگی و بیماری‌های زمینه‌ای می‌توانند خطر ابتلا به سرطان روده را افزایش دهند. مهم‌ترین عوامل خطر و علت‌های بروز سرطان روده عبارت‌اند از:

  • سابقه خانوادگی سرطان روده، مخصوصا در افراد دارای سندرم‌های ارثی مانند FAP یا Lynch
  • پولیپ‌های پیش‌سرطانی با تعداد و اندازه بیش از حد بزرگ
  • جهش‌های ژنتیکی در ژن‌هایی مانند APC، DCC و P53
  • بیماری‌های التهابی مزمن روده مانند کرون و کولیت اولسراتیو
  • رژیم غذایی ناسالم شامل مصرف زیاد گوشت قرمز، گوشت‌های فرآوری‌شده، چربی اشباع و کمبود فیبر
  • چاقی و اضافه وزن که با التهاب مزمن و تغییرات هورمونی در بدن مرتبط است
  • عدم فعالیت بدنی کافی یا سبک زندگی کم‌تحرک
  • مصرف دخانیات که با افزایش جهش‌های سلولی در ارتباط است.
  •  مصرف مداوم و زیاد الکل که خطر ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش را افزایش می‌دهد.
  • دیابت نوع ۲ که با ایجاد تغییراتی در سوخت ‌و ساز بدن همراه است.
  • افزایش سن، به خصوص در افراد بالای ۵۰ سال
  • سابقه ابتلا به بعضی سرطان‌ها مانند سرطان سینه، تخمدان یا رحم

در مورد تفاوت کرون و کولیت اولسراتیو بیشتر بخوانید.

انواع سرطان روده

سرطان روده به عنوان یکی از بیماری‌های شایع و جدی دستگاه گوارش، مانند سایر سرطان‌ها انواعی دارد. هر کدام از انواع این بیماری، می‌توانند علائم متفاوتی به همراه داشته باشند. به همین دلیل نیاز است تا بیمار در صورت مشاهده هر یک از علائم مشکوک، به پزشک متخصص مراجعه کرده و پس از تشخیص کامل، اقدام به درمان آن کند. به صورت کلی دو نوع سرطان روده وجود دارند که عبارت‌اند از:

سرطان روده بزرگ

سرطان روده بزرگ، شایع‌ترین نوع سرطان روده است که در بخش پایینی دستگاه گوارش یعنی کولون یا راست‌روده (رکتوم) ایجاد می‌شود. این سرطان با تشکیل پولیپ‌هایی کوچک و خوش‌خیم آغاز می‌شود و در صورت عدم تشخیص و درمان، می‌تواند به سرطان روده بزرگ تبدیل شود. علائم هشداردهنده سرطان روده بزرگ شامل تغییرات مداوم در اجابت مزاج، وجود خون در مدفوع، درد شکمی و کاهش وزن بی‌دلیل است. غربالگری منظم به ‌خصوص بعد از سن ۵۰ سالگی و توجه به علائم اولیه، نقش مهمی در تشخیص زود هنگام و درمان موفقیت‌‌آمیز دارند.

سرطان روده کوچک

درست است که روده کوچک بخش زیادی از دستگاه گوارش را تشکیل می‌دهد و نقشی حیاتی در جذب مواد مغذی دارد، اما بروز سرطان در این ناحیه بسیار نادرتر از روده بزرگ است. همین نادر بودن، در کنار علائم پنهان، باعث می‌شود که سرطان روده کوچک در اکثر مواقع دیر تشخیص داده شود. برخلاف سرطان روده بزرگ که معمولا با پولیپ‌ها آغاز می‌شود، در روده کوچک انواع بیشتری از تومورها از جمله آدنوکارسینوم‌ها، لنفوم‌ها، تومورهای نورواندوکرین و سارکوم‌ها که هرکدام رفتار بالینی و پاسخ درمانی خاص خود را دارند، دیده می‌شوند. علائم سرطان روده کوچک به‌ آرامی ظاهر می‌شوند و ممکن است با اختلالات شایع گوارشی اشتباه گرفته شوند. نشانه‌هایی مانند درد یا ناراحتی مکرر در شکم، کاهش وزن ناگهانی و بدون دلیل، خونریزی داخلی (که گاه در مدفوع دیده نمی‌شود)، تهوع، استفراغ یا انسداد روده می‌توانند زنگ خطرهایی جدی باشند. 

در مورد علائم سرطان روده بزرگ در زنان نیز بخوانید.

علائم سرطان روده

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به سرطان روده هستند؟

دستگاه گوارش یکی از مهم‌ترین اجزای بدن انسان به شمار می‌رود و بروز سرطان در این اندام می‌تواند زندگی را با اختلال مواجه کند. ترکیبی از ویژگی‌های ژنتیکی، سبک زندگی و شرایط بدنی می‌توانند در بروز سرطان روده نقش داشته باشند. در واقع عامل خطر به هر چیزی گفته می‌شود که احتمال ابتلا به یک بیماری را بالا می‌برد. داشتن یک یا چند عامل خطر به این معنا نیست که قطعا دچار سرطان خواهید شد، اما هرچه این عوامل بیشتر در زندگی فرد وجود داشته باشند، احتمال ابتلا نیز افزایش می‌یابد. شناخت این عوامل می‌تواند گامی موثر در پیشگیری و تشخیص زود هنگام این بیماری خاموش باشد. عوامل خطری که احتمال ابتلا به سرطان روده را افزایش می‌دهند شامل موارد زیر هستند:

  • ژنتیک و سابقه خانوادگی: افرادی که یکی از اعضای نزدیک خانواده‌شان سابقه سرطان روده دارد یا حامل جهش‌های ژنی خاص مانند سندروم لینچ یا پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی هستند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
  • سن بالا (به ‌خصوص بالای ۵۰ سال): خطر ابتلا به سرطان روده با افزایش سن بیشتر می‌شود. بیشتر موارد ابتلا در افراد بالای ۵۰ سال دیده می‌شوند، هرچند در سال‌های اخیر آمار در سنین پایین‌تر هم رو به افزایش است.
  • چاقی و اضافه وزن: داشتن وزن بالا مخصوصا در ناحیه شکم، به‌طور مستقیم با افزایش خطر سرطان روده بزرگ مرتبط است. این موضوع در مردان شدت بیشتری دارد.
  • دیابت نوع ۲: افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، به‌ خصوص کسانی که قند خون خود را به‌ درستی کنترل نمی‌کنند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان کولورکتال هستند.
  • رژیم غذایی ناسالم: مصرف زیاد گوشت قرمز، گوشت‌های فرآوری‌ شده (مثل سوسیس و کالباس)، چربی‌های اشباع‌ شده و غذاهای سرخ‌شده در دمای بالا، با افزایش خطر سرطان روده همراه است. در مقابل، رژیمی سرشار از میوه، سبزیجات و غلات کامل می‌توانند از بروز انواع سرطان روده پیشگیری کنند.
  • سبک زندگی کم‌تحرک: نشستن طولانی ‌مدت و عدم فعالیت بدنی منظم، از جمله عواملی هستند که احتمال ابتلا به سرطان روده را افزایش می‌دهند. ورزش منظم به تنظیم هورمون‌ها و بهبود عملکرد روده کمک می‌کند.

مراحل پیشرفت سرطان روده

مراحل پیشرفت سرطان روده، نقش مهمی در تصمیم‌گیری‌های درمانی بیماران ایفا می‌کنند. آگاهی از اینکه سرطان در چه مرحله‌ای قرار دارد، به پزشکان کمک می‌کند تا روش درمانی موثرتری را انتخاب کنند. سرطان روده به‌ تدریج گسترش می‌یابد، به‌ طوری که در ابتدا به لایه‌های داخلی محدود است و با گذشت زمان می‌تواند به بافت‌های مجاور، غدد لنفاوی و حتی اندام‌های دیگر منتشر شود. در ادامه، مراحل مختلف پیشرفت سرطان روده را با جزئیات بررسی می‌کنیم:

مرحله اول: شروع سرطان و ورود به لایه‌های سطحی

در مرحله اول از سرطان روده ، تومور به‌ تازگی از لایه داخلی روده (مخاط) عبور کرده و وارد لایه‌های سطحی‌تر شده است، اما هنوز به دیواره‌های عضلانی ضخیم‌تر یا غدد لنفاوی نرسیده است. به عبارت دیگر، تومور محدود به روده باقی‌مانده و خبری از گسترش  آن به سایر بخش‌ها نیست. در بسیاری از موارد، اگر سرطان در این مرحله تشخیص داده شود، احتمال درمان کامل، بالا خواهد بود.

مراحل پیشرفت سرطان روده

مرحله دوم: نفوذ عمیق‌تر به بافت‌های مجاور

در این مرحله، تومور از لایه عضلانی روده عبور کرده و ممکن است به بافت‌های مجاور نفوذ کرده باشد، اما هنوز به غدد لنفاوی یا اندام‌های دیگر سرایت نکرده است. این مرحله نشان‌ دهنده رشد تهاجمی‌تر تومور است. بیشتر بیماران در این مرحله نیازمند جراحی و در بعضی موارد، درمان مکمل مانند شیمی‌درمانی هستند.

مرحله سوم: درگیری غدد لنفاوی

درگیر شدن غدد لنفاوی سومین مرحله از سرطان روده خواهد بود. سلول‌های سرطانی به غدد لنفاوی اطراف روده گسترش یافته‌اند. تعداد غدد درگیر، بسته به شدت بیماری متفاوت است، اما هنوز نشانه‌ای از انتشار سرطان به اندام‌های دیگر وجود ندارد. در این حالت، درمان ترکیبی شامل جراحی، شیمی ‌درمانی و گاهی پرتودرمانی برای کنترل گسترش بیماری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مرحله چهارم: متاستاز و درگیری اندام‌های دیگر بدن

این مرحله پیشرفته‌ترین وضعیت سرطان روده است که در آن سلول‌های سرطانی از روده خارج شده و به اندام‌هایی مانند کبد، ریه یا استخوان‌ها سرایت کرده‌اند. درمان در این مرحله با هدف کنترل بیماری، کاهش علائم و افزایش طول عمر انجام می‌شود. گزینه‌هایی مانند شیمی‌درمانی سیستمیک، درمان هدفمند، پروتون ‌درمانی و در بعضی موارد جراحی محدود برای کنترل متاستازها در نظر گرفته می‌شود.

روش‌های تشخیص سرطان روده

تشخیص زود هنگام سرطان‌ روده، کلید اصلی موفقیت در درمان این بیماری است. روش‌های مختلفی برای تشخیص این بیماری وجود دارند که بسته به علائم بیمار و نظر پزشک معالج انتخاب می‌شوند. به‌طور کلی، تشخیص سرطان‌ روده شامل بررسی علائم، انجام آزمایش‌های خون و استفاده از روش‌های تصویربرداری و نمونه‌برداری است. در نظر داشته باشید که تشخیص زود هنگام انواع سرطان روده تاثیر بسیار زیادی در نتیجه‌گیری درمانی خواهند داشت. بعضی از روش‌های تشخیص سرطان روده عبارت‌اند از:

کولونوسکوپی

کولونوسکوپی یکی از دقیق‌ترین و در عین حال رایج‌ترین روش‌های بررسی روده بزرگ برای تشخیص سرطان، پولیپ‌ها و سایر بیماری‌های روده است. در این روش، پزشک با استفاده از یک لوله باریک، انعطاف‌پذیر و مجهز به دوربین، تمام طول روده بزرگ را مشاهده می‌کند. این دستگاه که از طریق مقعد وارد بدن می‌شود، امکان بررسی دقیق دیواره داخلی روده را فراهم می‌کند. در صورتی که ضایعه‌ای مشکوک دیده شود، پزشک می‌تواند در همان لحظه نمونه‌برداری کند یا پولیپ‌ها را حذف کند. کولونوسکوپی علاوه بر تشخیص، نقش مهمی در پیشگیری دارد، زیرا برداشتن پولیپ‌ها قبل از سرطانی شدن آن‌ها، می‌تواند مانع بروز سرطان شود.

سیگموئیدوسکوپی

سیگموئیدوسکوپی نوعی اندوسکوپی محدودتر است که فقط قسمت انتهایی روده بزرگ (یعنی سیگموئید و رکتوم) را بررسی می‌کند. این روش برای بیمارانی انجام می‌شود که علائم خفیف‌تری دارند یا برایشان کولونوسکوپی کامل توصیه نمی‌شود. سیگموئیدوسکوپی تصویری کلی از روده بزرگ نمی‌دهد، اما در تشخیص مشکلات بخش پایینی روده، مخصوصا در بررسی خونریزی‌ها یا درد مزمن رکتال، کاربردی‌تر است.

پروکتوسکوپی

زمانی که پزشک به تومور یا ضایعه‌ای در ناحیه رکتوم مشکوک باشد، ممکن است از روش پروکتوسکوپی استفاده کند. این روش با وارد کردن یک لوله باریک و سفت به داخل مقعد انجام می‌شود تا امکان مشاهده مستقیم مخاط داخلی رکتوم فراهم شود. برخلاف کولونوسکوپی، این روش فقط بخش بسیار محدودی از روده را پوشش می‌دهد، اما دقت بالایی در بررسی محل و اندازه توده‌ها مخصوصا در نزدیک بودن آن‌ها به عضلات اسفنکتر دارد.

روش های تشخیص سرطان روده

آزمایش مدفوع

برای شناسایی خونریزی‌های پنهان در دستگاه گوارش، آزمایش مدفوع یکی از اولین ابزارهای غربالگری به ‌شمار می‌رود. در این آزمایش که به‌صورت خانگی نیز قابل انجام است، نمونه‌هایی از مدفوع بیمار جمع‌آوری شده و برای بررسی وجود خون مخفی تجزیه می‌شوند. وجود مقادیر جزئی خون، می‌تواند نشانه‌ای از یک پولیپ یا تومور باشد. اگر نتیجه این آزمایش مثبت باشد، بررسی‌های تکمیلی مثل کولونوسکوپی برای تشخیص دقیق‌تر تجویز می‌شود.

آزمایش خون 

در کنار روش‌های تصویربرداری و آندوسکوپی، آزمایش‌های خون نیز می‌توانند اطلاعات مهمی در مورد وضعیت عمومی بدن و احتمال وجود سرطان ارائه دهند. یکی از مهم‌ترین این آزمایش‌ها، شمارش کامل خون (CBC) است که به بررسی کم‌خونی احتمالی ناشی از خونریزی مزمن روده می‌پردازد. همچنین، با ارزیابی آنزیم‌های کبدی، می‌توان بررسی کرد که آیا سرطان به کبد گسترش یافته یا خیر. از سوی دیگر، وجود نشانگرهایی مانند  CEA در خون، به‌ تنهایی قطعی نیست، اما می‌تواند در پیگیری روند درمان یا احتمال بازگشت بیماری موثر باشد.

سونوگرافی

سونوگرافی به‌ عنوان روشی ساده، ایمن و بدون تابش اشعه، می‌تواند در بررسی توده‌های شکمی یا ضایعات مشکوک نقش داشته باشد. دقت آن نسبت به سی‌تی ‌اسکن یا ام‌آر‌آی کمتر است، اما در بسیاری از موارد به‌ خصوص در برسی اولیه و در دسترس بودن، نقش تکمیلی مهمی ایفا می‌کند. از سونوگرافی ترانس‌ رکتال نیز گاهی برای بررسی جزئیات دیواره رکتوم و ساختارهای مجاور استفاده می‌شود.

آزمایش‌های ژنتیکی

در افرادی که سابقه خانوادگی سرطان کولورکتال دارند یا نشانه‌هایی از سندرم‌های ارثی مانند HNPCC یا پولیپوز خانوادگی (FAP) دیده می‌شود، انجام آزمایش‌های ژنتیکی می‌توانند اهمیت زیادی داشته باشند. این آزمایش‌ها به شناسایی جهش‌هایی کمک می‌کنند که احتمال ابتلا به سرطان را در فرد افزایش می‌دهند. شناسایی این ریسک ژنتیکی نه ‌تنها برای بیمار، بلکه  برای اعضای خانواده‌اش هم می‌تواند در برنامه‌ریزی غربالگری زود هنگام و پیشگیری موثر باشد.

آزمایشات غربالگری سرطان کولورکتال چیست و چه زمانی انجام دهیم؟

آزمایشات غربالگری سرطان کولورکتال شامل مجموعه‌ای از تست‌ها هستند که برای شناسایی پولیپ‌ها یا سرطان در مراحل اولیه و قبل از بروز علائم طراحی شده‌اند. رایج‌ترین روش‌ها شامل: کولونوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی، تست خون مخفی در مدفوع (FOBT یا FIT) و آزمایش DNA مدفوع می‌شود. غربالگری باید از سن ۴۵ سالگی برای افراد با خطر متوسط آغاز شود و بسته به نوع آزمایش، هر ۱ تا ۱۰ سال تکرار شود. افرادی که سابقه خانوادگی سرطان کولورکتال یا بیماری‌های زمینه‌ای دارند، ممکن است نیاز به شروع زودتر یا انجام مکرر آزمایشات داشته باشند. انجام به‌ موقع این غربالگری‌ها می‌تواند جان افراد را نجات دهد، چون سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه کاملا قابل درمان است.

عوارض و خطرات احتمالی سرطان روده 

سرطان روده، در مراحل پیشرفته می‌تواند عوارض و خطرات متعددی را برای بیمار به همراه داشته باشد که هم ناشی از پیشرفت خود بیماری و هم نتیجه درمان‌های تهاجمی مانند جراحی، شیمی‌ درمانی یا پرتودرمانی است. این عوارض ممکن است به‌‌طور مستقیم کیفیت زندگی بیمار را کاهش دهند. آگاهی از این خطرات می‌تواند به تشخیص به‌ موقع، مدیریت بهتر بیماری و افزایش آمادگی بیمار و خانواده کمک کند. عوارض و خطرات احتمالی سرطان روده عبارت‌اند از:

  • انسداد روده
  • سوراخ شدن دیواره روده (پریتونیت)
  • خونریزی شدید و کم‌خونی
  • کاهش وزن غیرقابل توجیه
  • خطر عود سرطان بعد از درمان
  • گسترش سرطان به اندام‌های دیگر (متاستاز)
  • عوارض جانبی ناشی از درمان

درمان سرطان روده

درمان سرطان روده

درمان سرطان روده یک فرآیند چند مرحله‌ای و پیچیده است که به فاکتورهای متعددی وابسته است. از جمله  این فاکتورها می‌توان به اندازه و محل دقیق تومور، اینکه آیا سرطان به بخش‌های دیگر بدن سرایت کرده یا نه، نوع تغییرات ژنتیکی موجود در سلول‌ها و همچنین شرایط عمومی سلامت فرد بیمار اشاره کرد. در بیشتر موارد، پزشکان برای رسیدن به بهترین نتیجه، ترکیبی از روش‌های درمانی را تجویز می‌کنند. هدف از درمان نه تنها حذف توده سرطانی، بلکه پیشگیری از عود بیماری و بهبود کیفیت زندگی بیمار است. برای انتخاب بهترین مسیر درمان، تیمی از متخصصان شامل جراح، انکولوژیست، پرتو‌درمانگر و پرستاران متخصص با بیمار همراه می‌شوند تا یک برنامه جامع و شخصی‌سازی ‌شده طراحی کنند. بعضی از اصلی‌ترین روش‌های درمانی سرطان روده شامل موارد زیر هستند:

جراحی تومور 

جراحی معمولا اولین گزینه در درمان سرطان روده محسوب می‌شود مخصوصا زمانی که تومور هنوز گسترش زیادی نیافته است. در این روش، پزشک با برداشتن بخش آسیب ‌دیده روده به همراه حاشیه‌ای از بافت سالم و غدد لنفاوی اطراف آن، سعی می‌کند تمام سلول‌های سرطانی را حذف کند. بسته به محل و اندازه تومور، نوع جراحی متفاوت است. در جراحی لاپاراسکوپی، تنها با چند برش کوچک در شکم و استفاده از دوربین و ابزارهای دقیق، عمل با کمترین آسیب به بافت‌های اطراف انجام می‌شود و مزایایی مانند درد کمتر، کاهش مدت بستری و بهبود سریع‌تر دارد. در مواردی خاص، پزشک ممکن است مجبور شود کولوستومی یا ایلئوستومی انجام دهد، یعنی بخشی از روده را به سطح پوست متصل کند تا مدفوع از بدن خارج شود. این روش می‌تواند موقتی یا دائمی باشد.

شیمی درمانی

روش شیمی‌ درمانی از داروهای قدرتمند برای هدف‌گیری و نابودی سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. این درمان ممکن است قبل از جراحی برای کوچک کردن تومور و آماده‌سازی بیمار یا بعد از جراحی برای از بین بردن سلول‌هایی که ممکن است باقی مانده باشند، انجام شود. در سرطان‌های پیشرفته‌تر، شیمی ‌درمانی می‌تواند به تنهایی یا همراه با درمان‌های دیگر برای کنترل رشد تومور استفاده شود. داروها معمولا از طریق ورید یا به‌ صورت خوراکی تجویز می‌شوند.

پرتو درمانی

از دیگر روش‌های درمانی سرطان روده می‌توانیم به پرتو درمانی اشاره کنیم. در پرتودرمانی، از پرتوهای پرانرژی مانند اشعه ایکس یا پروتون برای تخریب سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این روش در درمان سرطان‌های ناحیه راست‌روده (رکتوم) کاربرد دارد، چون می‌تواند تومور را قبل از جراحی کوچک کرده و احتمال بازگشت سرطان را کاهش دهد. همچنین در مواردی که جراحی امکان‌پذیر نیست یا بیمار در شرایط خاصی قرار دارد، پرتو درمانی به ‌عنوان روش اصلی درمان انتخاب می‌شود. این روش، نسبت به جراحی کم‌تهاجمی‌تر است، اما ممکن است عوارضی مانند التهاب پوست، خستگی یا تغییر در عادات دفع به همراه داشته باشد.

ایمونوتراپی

ایمونوتراپی نوعی درمان جدید است که به جای حمله مستقیم به تومور، با تقویت سیستم ایمنی بدن به آن کمک می‌کند تا خود وارد عمل شود. در این روش، داروهایی استفاده می‌شوند که سدهای دفاعی تومور را از میان برمی‌دارند تا سلول‌های ایمنی بتوانند سلول‌های سرطانی را بهتر شناسایی و نابود کنند. این شیوه درمانی بیشتر برای بیمارانی به کار می‌رود که بدن آن‌ها دارای تغییرات ژنتیکی خاصی است یا به درمان‌هایی مثل شیمی ‌درمانی و رادیوتراپی پاسخ کافی نداده‌اند. هرچند ایمونوتراپی هنوز برای همه بیماران مناسب نیست، اما در موارد خاص توانسته است نتایج چشمگیری ایجاد کند و امید تازه‌ای برای کنترل سرطان روده به همراه داشته باشد.

پیشگیری از سرطان روده

پیشگیری از سرطان روده

داشتن سبک زندگی سالم و انجام اقدامات پیشگیرانه، می‌تواند خطر ابتلا به انواع سرطان از جمله سرطان روده را به‌طور قابل توجهی کاهش داد. عوامل متعددی در ایجاد سرطان‌ روده نقش دارند که بعضی از آن‌ها قابل کنترل هستند. با رعایت نکات زیر، می‌توانید به‌طور موثر از خود در برابر این بیماری محافظت کنید:

ویدئو برداشتن تومور به روش سیگموئید

دکتر رضا قاسمیان توموری جراحی برداشتن و آزادسازی تومور را برای خانمی حدودا ۷۰ ساله که غده سرطانی در این فرد به اندازه زیادی بزرگ شده است به روش سیگموئید خارج می‌کند. این روش نوعی اندوسکوپی است که فقط قسمت انتهایی روده بزرگ (یعنی سیگموئید و رکتوم) را بررسی می‌کند. 

کلام پایانی

سرطان ‌روده از آن دسته بیماری‌هایی است که اگر به ‌موقع تشخیص داده شود، می‌تواند درمان شود. آنچه می‌تواند تفاوت میان یک بحران و یک مسیر درمان موفق باشد، آگاهی، پیگیری و مراجعه به موقع به پزشک متخصص است. سبک زندگی سالم، رژیم غذایی مناسب، تحرک کافی و انجام غربالگری‌های منظم، نکاتی هستند که می‌توانند تا حد زیادی شما را از خطر این بیماری دور نگه دارند. در صورتی که با علائمی مثل تغییر در عادات روده‌ای، خون در مدفوع، دردهای شکمی یا کاهش وزن بی‌دلیل مواجه شدید، مراجعه به یک متخصص با تجربه و آگاه ضروری است. دکتر رضا قاسمیان ارومی، فلوشیپ جراحی کلورکتال و یکی از پزشکان برجسته در این حوزه، با بهره‌گیری از دانش روز دنیا و تجربه‌ی بالینی گسترده، آماده ارائه دقیق‌ترین خدمات تشخیصی و درمانی برای بیماران مبتلا به بیماری‌های روده، به‌ویژه سرطان روده  هستند. دکتر رضا قاسمیان با داشتن سال‌ها تجربه در امر جراحی‌های سرطان روده از جمله لاپاروسکوپی سرطان روده، یکی از بهترین گزینه‌ها برای انجام روش‌های درمانی از جمله جراحی‌های سرطان روده به شمار می‌روند.

سوالات متداول

آیا سرطان روده ارثی است؟

بله، در بعضی از موارد سرطان روده می‌تواند زمینه ژنتیکی داشته باشد. سندروم‌هایی مانند لینچ (Lynch syndrome) یا پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP) ریسک ابتلا را افزایش می‌دهند. اگر در خانواده‌تان سابقه این سرطان وجود دارد، بهتر است با پزشک درباره غربالگری زودهنگام مشورت کنید.

چطور می‌توان از بازگشت سرطان روده پیشگیری کرد؟

بعد از درمان، رعایت یک برنامه پیگیری دقیق شامل کولونوسکوپی دوره‌ای، آزمایش‌های خون و تصویربرداری، بسیار مهم است. همچنین حفظ وزن سالم، رژیم غذایی مناسب و ترک عادات ناسالم مثل سیگار کشیدن، نقش مهمی در پیشگیری از عود این سرطان دارد.

سرطان روده چه تاثیری بر باروری و عملکرد جنسی دارد؟

در بعضی موارد، اگر تومور در بخش پایین روده یا نواحی لگن باشد یا پرتودرمانی انجام شود، ممکن است بر عملکرد جنسی یا باروری تاثیر منفی بگذارد. اما این موضوع برای همه بیماران اتفاق نمی‌افتد و راهکارهایی برای مدیریت آن وجود دارند.

دیدگاهتان را بنویسید